Turizm

TURİZM

Pers dilinde “Güzel Atlar Ülkesi” anlamına gelen Kapadokya, güneyde Toros Dağları, batıda Aksaray, doğuda Malatya ve kuzeyde Doğu Karadeniz kıyılarına kadar uzanan geniş bir bölgedir. Bugün Kapadokya olarak adlandırılan bölge Nevşehir, Aksaray, Niğde, Kırşehir ve Kayseri illerinin kapladığı alandır. Çekirdek Kapadokya olarak adlandırılan ve peribacası oluşumlarının en iyi gözlemlenebildiği bölge ise Uçhisar, Göreme, Avanos, Ürgüp, Derinkuyu, Kaymaklı, Ihlara ve çevresinden ibarettir.

Kapadokya Bölgesi’ndeki Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağ jeolojik devirlerde aktif birer volkandı ve bu volkanların püskürmesiyle oluşan kül tabakasının başta Kızılırmak olmak üzere akarsu ve rüzgar ile aşınmaları sonucu ‘Peribacası’ oluşumları meydana gelmiştir. Peribacaları en yoğun şekilde Ürgüp-Uçhisar-Avanos üçgeni arasında kalan vadilerde, Ürgüp-Şahinefendi arasındaki bölgede, Çat kasabası civarında, Soğanlı vadisinde ve Selime köyü civarında bulunmaktadır (Gülyaz, 2013).

Kapadokya perihistorik dönemlerden bugüne başta Assur, Hitit, Pers ve Kapadokya Krallığı, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetleri olmak üzere birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.  

Göreme Milli Parkı ve Kapadokya, UNESCO Dünya Miras Komitesi’nin hazırladığı Dünya Miras Listesi’nde 1985 tarih ve 357 no. ile kayıtlıdır. Göreme Milli Parkı ve Kapadokya’nın Dünya Miras Listesi’ne kabul edilme ölçütleri “doğal” (iii) ile “kültürel” (i), (iii) ve (v)’tür. Göreme Milli Parkı ve Kapadokya, “kültürel” ölçütlere göre;

(i) Kapadokya’da kayalara yapılmış tapınaklar, nitelikleri ve sıklıkları nedeniyle benzersiz sanatsal başarı örneği ve ikonoklast sonrası dönem Bizans sanatının eşsiz örneklerini sunarlar (Owing to their quality and density, the rupestral sanctuaries of Cappadocia constitute a unique artistic achievement offering irreplaceable testimony to post-iconoclast period Byzantine art);

(iii) Kayalara yapılmış meskenler, köyler, manastır ve kiliseler IV. yüzyıl Bizans İmparatorluğundan Türk hakimiyetine kadar olan döneme kadarki şehrin bozulmamış görünümünü korumaktadırlar (The rupestral dwellings, villages, convents and churches retain the fossilized image, as it were, of a province of the Byzantine Empire between the 4th century and the Turkish invasion);

(v) Doğal erozyonun ve son zamanlarda turizmin müşterek etkilerine maruz kalan Kapadokya geleneksel insan yerleşiminin olağanüstü bir örneği olmuştur (Cappadocia is an outstanding example of a traditional human settlement which has become vulnerable under the combined effects of natural erosion and, more recently, tourism);

“doğal” ölçütlere göre ise;

Göreme Vadisi benzersiz doğal özelliklere sahip olması nedeniyle iii ölçütünü karşılamakta ve doğal ve kültürel unsurlar arasındaki uyumlu birlikteliği sergilemektedir (The Göreme Valley meets criteria (iii) for natural properties as it contains unique natural features and displays a harmonious combination of natural and cultural landscape element), biçiminde tescil edilmiştir (UNESCO, 2009).

Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Dünya Mirası Alanı, İç Anadolu Bölgesi’nde Nevşehir ve Kayseri İli sınırları içinde yer almaktadır. Dünya Miras Alanı içerisinde yer alan yerleşimler şu şekildedir:

Tablo-1:  Kapadokya Dünya Mirası Alanı İçerisinde Yer Alan Yerleşimler (UNESCO, 2009)

Alan

İli

İlçesi

Göreme Milli Parkı

Nevşehir

Avanos/Ürgüp

Kaymaklı Yer Altı Şehir

Nevşehir

Merkez

Derinkuyu Yer Altı Şehri

Nevşehir

Derinkuyu

Karain Köyü Yerleşmesi

Nevşehir

Ürgüp

Karlık Köyü Yerleşmesi

Nevşehir

Ürgüp

Yeşilöz Köyü Yerleşmesi

Nevşehir

Ürgüp

Soğanlı Köyü Yerleşmesi

Kayseri

Yeşilhisar

 

Başta Nevşehir olmak üzere Aksaray, Niğde, Kırşehir ve Kayseri illerini kapsamakta olan Kapadokya, Antalya, İstanbul, İzmir ve Muğla’dan sonra ülkemizin en fazla ziyaret edilen beşinci turizm destinasyonudur. 2013 yılında Kapadokya Bölgesini yaklaşık 1,8 milyon kişi ziyaret etmiştir (TÜİK, 2014). Kapadokya Bölgesini en fazla Japon turistler ziyaret ederken sırasıyla Alman ve Fransız vatandaşlar Japon turistleri takip etmektedir.

Şekil-1: Kapadokya’yı Ziyaret Eden Turistlerin Milliyetlerine Göre Dağılımı (TÜİK, 2014)

Şekil-1’den de görülebileceği üzere Kapadokya Bölgesini ziyaret eden turist profili ülkemizi ziyaret eden turist profilinden farklılık göstermektedir. Ülkemizi ziyaret eden Alman ve Rus vatandaşlarının toplam turist sayısına oranı ülke genelinde %28 civarında iken Kapadokya Bölgesi’nde bu oran %9’a kadar düşmektedir. Ülkemizi ziyaret eden Japon turistlerin neredeyse tamamı Kapadokya’yı ziyaret amaçlı gelmektedir ve Kapadokya’yı ziyaret eden Japon turistin sayısı toplam turist sayısının ’una tekabül etmektedir. Yukarıda bahsi geçen her iki gösterge Kapadokya’nın turist profilinin ülkemiz turist profilinden oldukça farklı olduğunu göstermektedir.

Kapadokya ile ülkemizin en fazla ziyaret edilen turizm destinasyonlarını ziyaret eden turistlerin eğitim durumlarını incelediğimizde Kapadokya’yı ziyaret eden turistlerin eğitim durumlarının diğer destinasyonlara ve ülke ortalamasına kıyasla daha yüksek olduğu görülmektedir.

Tablo-2: Ülkemizi Ziyaret Eden Turistlerin Eğitim Durumlarına Göre Dağılımları (TÜİK, 2014)

Şehirler

Okuryazar değil veya bir okul bitirmedi

İlkokul 
(5 Yıllık)

Ortaokul veya İlköğretim (8 Yıllık)

Lise ve dengi okul

Fakülte veya yüksekokul

Yüksek Lisans, Doktora

Nevşehir

0,36

0,82

5,75

23,28

49,90

19,90

Denizli

0,85

1,10

7,33

25,67

48,51

16,54

Muğla

0,47

0,96

8,19

29,49

46,31

14,57

Antalya

0,59

0,99

19,90

26,78

44,34

9,50

Aydın

0,57

2,73

10,52

27,40

43,41

15,37

Türkiye

0,92

3,01

11,48

28,90

41,85

13,84

İstanbul

0,99

2,88

8,42

29,51

41,54

16,65

İzmir

0,59

4,02

9,05

29,14

40,65

16,54

 

Kapadokya Bölgesini ziyaret eden turistlerin yaklaşık %70’i en az lisans mezunu iken bu oran ülkemizde yaklaşık %56’dır. Bölgeyi ziyaret eden turistlerin %93’ten fazlası ise en az lise veya dengi okuldan mezundur.

Şekil-2: Kapadokya Bölgesi ile Ülkemizi Ziyaret Eden Turistlerin Eğitim Durumlarına Göre Kıyaslanması (TÜİK, 2014)

Son yıllarda gerçekleştirilen tanıtım çalışmaları sonucunda başta Brezilya olmak üzere Hindistan, Güney Kore ve Çin’den bölgeyi ziyaret eden turistlerin sayısında önemli artışlar gözlemlenmektedir. Özellikle Brezilya’da yayına giren ve bazı sahnelerinin Kapadokya’da çekildiği pembe dizinin izlenmesiyle Brezilyalıların bölgeye olan ilgileri her geçen gün artmaktadır.

Çekirdek Kapadokya olarak adlandırılan Nevşehir’de bugün itibariyle 54 adet turizm işletme belgeli, 243 adet ise belediye belgeli olmak üzere toplam 297 işletme hizmet vermektedir. Bu işletmelerin toplam oda ve yatak kapasitesi sırasıyla 8.717 ve 22.216’dır.

Tablo-3: Kapadokya’daki Yatak ve Oda Kapasitelerinin Bölgelere Göre Dağılımı (KTB, 2014)

Bölge

Oda Sayısı

Yatak Sayısı

Merkez

1.156

2.393

Avanos

862

1.798

Derinkuyu

37

73

Göreme

1.257

3.208

Gülşehir

107

270

Hacıbektaş

105

335

Kaymaklı

279

565

Kozaklı

1.126

5328

Mustafapaşa

406

833

Ortahisar

607

1234

Uçhisar

451

972

Ürgüp

2.324

5207

Toplam

8.717

22.216

 

Bölgede turizm yatırım belgesi olup yatırıma devam eden işletme sayısı ise 23’tür. Bu yatırımların tamamlanması ile bölgenin oda kapasitesinin 10.332’ye, yatak kapasitesinin ise 25.955’e yükselmesi beklenmektedir.

Bölgedeki konaklama tesislerinin çoğunluğu pansiyon ve butik otel sınıfında yer alırken 25 adet dört ve üzeri yıldızlı otel bölgede hizmet vermektedir. Yıldızlı otellerin oda fiyatları ortalama olarak 60 - 90 € arasında değişmekte iken pansiyon ve butik otellerin oda fiyatları ise odaların kayaya oyma olup olmasına ve lükslüğüne bağlı olarak 20 - 2.000 € arasında değişmektedir.

Bölgede zincir otel olarak Double Tree By Hilton, Dedeman, Crystal ve Ramada otellerinin yatırımları bulunurken Anemon zincirleri ise yakın zamanda yatırıma başlayacaktır. Doğuş Holding ise bölgede faaliyette bulunan butik otellerden birisine ortak olarak bölgeye giriş yapmıştır.

Bölgedeki konaklama tesislerinin doluluk oranları 2000’li yılların başında %30-35 bandında iken son yıllarda %50 bandına yerleşmiş durumdadır.

Şekil-3: Yıllara Göre Kapadokya Bölgesi’ndeki Konaklama Tesislerinin Doluluk Oranları (KTB, 2014)

 

 

İlgili Fotoğraflar

Önceki Sayfa